Zaproszenie na badanie może uratować życie. Ekspert: im prostsze, tym skuteczniejsze

Podczas panelu „Profilaktyka i diagnostyka 2026: Wyprzedzić chorobę” w trakcie Dnia Zdrowia z Wprost prof. Paweł Koczkodaj jasno wskazał kierunek: czas na konkretne działania.

– Bardzo się cieszę, że temat profilaktyki tak mocno wybrzmiewa. Chcielibyśmy też widzieć te zmiany w danych epidemiologicznych

– mówił.

Jak podkreślił, dziś nie wystarczy już mówić o profilaktyce. Kluczowe jest wdrażanie rozwiązań, które realnie zwiększą udział pacjentów w badaniach.

Zaproszenia działają – i mamy na to dowody

Jednym z najważniejszych narzędzi są zaproszenia na badania przesiewowe.

– Mamy szereg badań, które pokazują, że im bardziej zaproszenie jest spersonalizowane i im krótsza jest lista zadań, tym większe prawdopodobieństwo, że dana osoba zgłosi się na badanie

– podkreślał prof. Paweł Koczkodaj, kierownik Pracowni Prewencji Pierwotnej i Polityki Zdrowotnej w Zakładzie Epidemiologii i Prewencji Pierwotnej Nowotworów Narodowego Instytutu Onkologii – PIB.

W przeszłości – do 2016 roku – funkcjonował system listownych zaproszeń z konkretną datą, miejscem i godziną badania.

– Bardzo byśmy chcieli wrócić do tego typu rozwiązań. Nie chodzi o papier, tylko o maksymalną personalizację

– zaznaczył.

Jak dodał, w innych krajach takie systemy działają bardzo skutecznie – pacjent dostaje gotowy termin, a jego zadaniem jest tylko się zgłosić.

SMS i powiadomienia PUSH – przyszłość profilaktyki

Prof. Koczkodaj zwrócił uwagę, że system już zaczyna się zmieniać.

– Dosłownie kilka dni temu wysłano powiadomienia push do rodziców dotyczące szczepień przeciwko HPV. To bardzo dobry kierunek

– mówił.

Jeszcze większy potencjał widzi w połączeniu różnych kanałów komunikacji.

– SMS-y, powiadomienia push – to jest przyszłość zaproszeń na badania przesiewowe

– podkreślił.

Dane są jednoznaczne:

– Tam, gdzie jest SMS przypominający o szczepieniu czy drugiej dawce, wyszczepialność jest wyższa

– dodał ekspert.

Prawo hamuje zmiany

Nie wszystkie rozwiązania można jednak wdrożyć od razu. Problemem pozostają regulacje prawne.

– Są wątpliwości, czy można w ten sposób komunikować się przez Internetowe Konto Pacjenta. Bardziej spersonalizowana komunikacja wymagałaby zmian

– wyjaśniał ekspert. Mimo to – jak zaznaczył – działania już trwają, a kierunek jest właściwy.

IKP i cyfryzacja – system, który trzeba wykorzystać

Zdaniem eksperta przyszłość należy do rozwiązań cyfrowych.

– Wykluczenie cyfrowe będzie się zmniejszać z każdym rokiem. Internetowe Konto Pacjenta to nasza przyszłość, jeśli chodzi o komunikowanie informacji zdrowotnych

– ocenił.

Problemem nie jest dziś brak narzędzi, ale ich niewystarczające wykorzystanie.

– Mamy Akademię NFZ, Narodowy Portal Onkologiczny, Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej. To są świetne rzeczy, które trzeba po prostu lepiej połączyć

– mówił profesor.

Paradoks polskiej onkologii

Prof. Koczkodaj zwrócił też uwagę na ważny problem systemowy.

– Mamy jedną z najniższych zachorowalności w Europie, a jednocześnie dosyć wysoką umieralność. To jest paradoks

– podkreślił.

Rozwiązaniem – jego zdaniem – jest właśnie większy udział w badaniach przesiewowych.

– Jeśli zwiększymy uczestnictwo w badaniach dotyczących raka piersi, jelita czy płuca, przełoży się to bezpośrednio na redukcję umieralności

– zaznaczył.

Trzeba ją uprościć

Jak podkreślił prof. Koczkodaj: profilaktyka działa, ale trzeba ją uprościć. Ważne są:

• spersonalizowane zaproszenia,
• jasne terminy,
• prosta komunikacja.